I n’a fɔ diɲɛ fɛn dilanni jɔnjɔnw kɔnɔko nafamaba ani fanga jɔnjɔn min bɛ duguma seko ni dɔnko yiriwali la i n’a fɔ fanga kura, fɛn kɔrɔw, furaw, ani dumuniko, kemikɛli baarakɛyɔrɔ in bɛ ni fɛn dilanni taabolo gɛlɛnbaw ye, ultra-baarakɛlaw ka fɛɛrɛbɔ dakunw ka bon kosɛbɛ, ani minnu ka ca kosɛbɛ -yɔrɔ baarakɛcogo la- minnu bɛ funteni caman ta, minnu ka bon degun, sɔgɔli barikama, ani nɛnɛ juguman sigidaw, ni taabolo wajibiyalenw tɛ kelen ye fine kɔnɔ kemikɛli, kemikɛli caman, kemikɛli kɛrɛnkɛrɛnnenw, ani biyokimiki injiniyɛri. Nin izini jogo danbe ninnu bɛ ɲinini gɛlɛnw kɛ kɛrɛnkɛrɛnnenya la ani minnu bɛ fɛn caman -, ka ɲɛsin dɛmɛni fɛɛrɛw ma, minnu bɛ se ka ladilan fɛɛrɛko siratigɛ la, fɛn dilannenw sabatili, ani baarakɛcogo sɛgɛsɛgɛli la, o b’a ɲini dɛmɛn fɛɛrɛw ni fɛn dilannenw bɛɛ ka se ka bɛn dafalen na ni baarakɛda suguya wɛrɛw ka baarakɛcogo magow ye minnu bɛ kɛ ka kɛɲɛ ni u yɛrɛ ta ye, ani ka ladamu ka kɛɲɛ ni sɛnɛfɛnw dilanni paramɛtiriw ladilanni fangama ye, k’a sɔrɔ u bɛ baara kɛli sabati waati jan kɔnɔ, min bɛ se ka da a kan.
An jujɔn bɛ-sɛgɛsɛgɛli jugumanw na ani hakilinaw la, minnu bɛ sɔrɔ yiriwali taabolo n’a dimi jɔnjɔnw kan, kemikɛli baarakɛyɔrɔw la, an bɛ kemikɛli tɔnw ka fɛn dilanni mago lakikaw ta k’a kɛ daminɛ ye, ka seko ni dɔnko baarakɛlaw ka baarakɛcogo dɔ jɔ min bɛ ɲinini ni yiriwali, ladamuni, fɛn dilanni, ani yɔrɔ la, fɛn dilanni, ani -yɔrɔ la ɲɛtaa sabatili fara ɲɔgɔn kan. Ka ɲɛsin kemikɛlifɛnw dilanni taabolo jɔnjɔnw jɛɲɔgɔnya jɔnjɔnw ma, i n’a fɔ waleyali, farali, saniya, fɛn dilanni, ani fɛnw jalen, an yɛrɛ bɛ fɛɛrɛbɔ fɛɛrɛw labɛn ani k’u di minnu bɛ kɛ ka kɛɲɛ ni mɔgɔw sago ye kosɛbɛ ani fɛn kolomaw minnu bɛ baara kɛ kosɛbɛ -, minnu bɛ bɛn taabolo kɛcogo danfaralenw ma ani baarakɛda ka ɲininiw ma. An ka fɛn dilannenw bɛɛ lajɛlen bɛ tali kɛ fɛnw na minnu bɛ baara kɛ kosɛbɛ ani minnu ka sugandili ka bon-seginkanni caman na, minnu bɛ kɛ ka ɲɛsin farikoloɲɛnajɛ kɛcogo wɛrɛw ma, gazi ni jilama fasa farali fɛnɲɛnamafagalanw minnu bɛ se ka baara kɛ kosɛbɛ ani minnu bɛ se ka segin ka kɛ fɛn wɛrɛw ye, fɛnɲɛnamafagalanw faranfasi minnu bɛ kɛ ka caya-flux ni anti-nɔgɔli la walasa ka saniya tigitigi, ani fana fɛn minnu bɛ se ka baara kɛ kosɛbɛ i n’a fɔ kemikɛli farankanw i n’a fɔ taabolo fɛn caman sɛmɛntiyabagaw, sabatilifɛnw, ani sɛgɛsɛgɛli balilanw-fɛn dilannenw sigiyɔrɔma kelen-kelen bɛɛ ye izini sɛgɛsɛgɛli gɛlɛnw kɛ ani ka ɲɛtaa segin-segin kɛ walasa ka ladamu kemikɛli baarakɛyɔrɔw ka baarakɛcogo gɛlɛnw na.
Nin fɛn kolomaw ni furakɛlicogo minnu bɛ kɛ ka kɛɲɛ ni mɔgɔw sago ye, olu bɛ se ka baara kɛ k’a ɲɛsin kemikɛli baarakɛyɔrɔw ka fɛn dilanni yɔrɔ kolomaw ma, ka kemikɛli walew jiginni hakɛ ɲɛ ka ɲɛ ani ka fɛn laɲinitaw sugandili ɲɛ, ka fɛnɲɛnamafagalanw ni fɛn dilannenw danfara ni u saniya nɔ ɲumanw kɛ, ka dɔ bɔ kosɛbɛ izini fanga tacogo la ani ka baarakɛcogo musakaw la, ani ka nɔgɔ hakɛ kɔlɔsi kosɛbɛ fɛn dilannenw na walasa ka jiginɛw ka jogoɲumanya wajibiyalenw dafa baarakɛcogo forow kɔnɔ. Fɛɛrɛbɔla ŋanaw ka dɛmɛn n’a ɲɛnabɔcogo laɲinitaw sababu fɛ, an bɛ kemikɛli tɔnw dɛmɛ ka baarakɛcogo ɲuman gɛlɛyaw tigɛ sɛnɛko la, ka jogoɲumanya basigibaliya gɛlɛyaw ɲɛnabɔ baarakɛcogo cakɛda kɔnɔ, ka jusigilan jɔnjɔn sigi walasa ka fɛn dilanni nafa bonya ani ka fɛn dilannenw ka ɲɔgɔndan kɛ.
Diɲɛ kɔnɔ welekan jaabi la, ka ɲɛsin yiriwali ma min bɛ kɛ ni jiri ye ani min ka dɔgɔn- ani izini in ka kɔrɔtɔko ɲinini ye fɛn caman tigɛli ni fɛn caman sɛnɛni na, an bɛ sigida lakanani ni yiriwali sabatili ta k’a kɛ yiriwali fɛɛrɛ nafama ye, ka ɲinini ni yiriwali jɛkulu dɔ sigi senkan, min ɲɛsinnen bɛ kemikɛli fɛɛrɛ jɛlenw ma, walasa k’u sinsin ɲininiw ni yiriwali kan, sɛgɛsɛgɛli fɔlɔw ani iziniw yiriwali kan, kemikɛlifɛnw ni sɛnɛfɛnw dilanni fɛɛrɛ saniyalenw na. An cɛsirilen don ka faralifɛn kɛnɛw labɛn minnu tɛ baga dɔgɔman ye, minnu bɛ se ka tiɲɛ, minnu tɛ -nɔgɔya, minnu bɛ se ka baara kɛ kosɛbɛ, ani nafolo baaracogo fɛɛrɛw labɛnni na izini gazi nɔgɔlenw ni ji nɔgɔlenw kama, ka sɔrɔ ka fɛɛrɛ bɛɛ di-taamasenɲɛ fɛɛrɛbɔlaw ma kemikɛli baarakɛdaw ye walasa ka laadala fanga caman-sɛnɛfɛnw camanba-sɔrɔcogo caman sɛmɛntiya ani high-emission production processes ka kɛ sɛnɛcogo saniyalenw ni nafamaw ye. An ka kemikɛli furakɛli jɛlenw bɛ kemikɛli baarakɛlaw dɛmɛ ka jiko juguw, gazi nɔgɔlenw ani nɔgɔ gɛlɛnw bɔli dɔgɔya kosɛbɛ u dilanni taabolo la, ka izini cakɛda ka gazi bɔlenw bɛɛ dɔgɔya, ani ka baarakɛcogo nafolo seginni kɛ. A laban na, an b’a to kemikɛli tɔnw ka se ka sɔrɔko nafaw, sigida nafaw ani sigida nafaw yiriwali jɛlen sɔrɔ, ani ka fanga di kemikɛli baarakɛlaw bɛɛ ka yiriwali ɲuman ma, min bɛ kɛ ni kɛnɛya ye ani min bɛ sabati, ni baarakɛlaw ka fɛɛrɛ kuraw ye ani iziniw ka jɛkafɔ jugumanba.
